Δεν χρειάζεται να είστε φανατικοί παρατηρητές πουλιών για να προγραμματίσετε μια επίσκεψη στο νησί Χάντα ανοιχτά της ακραίας βορειοδυτικής ακτής της Σκωτίας. Τα 100.000 σχεδόν θαλασσοπούλια -γκιγιομό, μεγάλοι σκουά, ράζορμπιλ και παπαγάλοι της θάλασσας (puffins)- που καταφθάνουν σ’ αυτό το μικρό νησί, κάθε Άνοιξη, αποτελούν ένα σπάνιο αξιοθέατο γενικού ενδιαφέροντος που ξεπερνά τα όρια του bird watching.
Δεν είναι τόσο διάσημα όπως οι Όρνιθες του Αριστοφάνη ή τα πουλιά του Χίτσκοκ, όμως συγκεντρώνουν πολύ περισσότερους θεατές θεατές.
Banner Inside Article - 728x90
Το νησί Χάντα μπορείτε να το διακρίνετε από πολλά σημεία της ακτογραμμής. Είναι τόσο κοντά με την ηπειρωτική χώρα που συχνά δεν αντιλαμβάνεσαι ότι πρόκειται για νησί. Αν ήταν στο Αιγαίο, θα μπορούσατε να φτάσετε και κολυμπώντας, διασχίζοντας τα 350 μέτρα που το χωρίζουν από την υπόλοιπη χώρα. Εδώ φυσικά ούτε να το διανοηθείτε. Το νερό δεν παύει ποτέ να είναι παγωμένο.
Πώς θα το επισκεφτείτε
Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να επισκεφθεί κανείς το νησί από μια ημερήσια εκδρομή με το φέρι το που εκτελεί δρομολόγια από τον μόλο του Τάρμπετ από τις αρχές Απριλίου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου (Δευτέρα έως Σάββατο, με αναχωρήσεις από 09:00 έως 13:30 και τελευταία επιστροφή γύρω στις 16:30 . Προσφέρονται ακόμα και οργανωμένες εκδρομές στο νησί από το Ουλαπούλ, 48 μίλια νότια του Τάρμπετ. Η καλύτερη περίοδος για να δείτε τα θαλασσοπούλια (και ιδιαίτερα τα puffins) είναι από τα μέσα Μαΐου έως τον Ιούνιο.
Το δρομολόγιο με το φέρι από τον μικρό μόλο στο Τάρμπετ, έναν μικροσκοπικό οικισμό, διαρκεί μόλις 10 λεπτά. Το πιο κοντινό χωριό στον κολπο Τάρμπετ είναι το Σκούρι και βρίσκεται 5,5 χιλιόμετρα στο εσωτερικό της χώρας. Εκεί θα βρείτε ότι χρειαστείτε στο τοπικό μπακάλικο
Σημειώστε το αυτό γιατί στο Χάντα, εκτός από πουλιά δεν θα δείτε τίποτε άλλο. Για αυτό φροντίστε να έχετε εφοδιαστεί με άφθονο νερό και σνάκς για ένα πικ νικ.
«Σήκωσε το χέρι σου και προχώρα γρήγορα»
Αφού πλησιάσετε την ανατολική πλευρά, αποβιβάζεστε σε μια απαλή παραλία με λευκή άμμο, που τη γλείφει το τιρκουάζ νερό. Το νησί μοιάζει εκπληκτικά γαλήνιο, και τίποτα δεν σε προδιαθέτει τουλάχιστον για την ώρα για τους απότομους γκρεμούς γεμάτους θαλασσοπούλια για τους οποίους φημίζεται.
Κατά την περίοδο αναπαραγωγής (Απρίλιος έως Ιούλιος), το νησί φιλοξενεί περίπου 100.000 θαλασσοπούλια, γεγονός που το καθιστά μία από τις μεγαλύτερες αποικίες αναπαραγωγής στη βορειοδυτική Ευρώπη. Κάποια από αυτά, όπως οι αρκτικοί σκουά είναι πιθανό να σου ορμήσουν Οι οδηγίες λένε «Σήκωσε το χέρι σου και προχώρα γρήγορα».
Κάθε αίσθηση του κόσμου πέρα από το Χάντα χάνεται καθώς περπατάς στο λιβάδι με τα ρείκια που χαρακτηρίζει το κέντρο του νησιού των μόλις 760 στρεμμάτων, έχοντας για μοναδική συντροφιά το φωτεινό κελάηδισμα των κορυδαλλών που φωλιάζουν στο έδαφος.
Τα puffins. Οι παπαγάλοι ή... οι κλόουν της θάλασσας
Αυτό που φέρνει πολλούς επισκέπτες στο Χάντα είναι η υπόσχεση ότι θα δουν puffins. Περίπου 80 puffins φωλιάζουν στο νησί κάθε χρόνο και αποτελούν τεράστιο πόλο έλξης για τους επισκέπτες.
Μέχρι τον Ιούλιο, ανάμεσα σε 300 και 500 από αυτά τα μικρά πουλιά θα βρίσκονται επίσης εδώ, για να αναπαραχθούν, αν και απειλούνται από κάποιους άλλους «κατοίκους» του νησιού.
Τα puffins είναι μικρά, χαρακτηριστικά θαλασσοπούλια, γνωστά ως «παπαγάλοι της θάλασσας» ή «κλόουν της θάλασσας», αναγνωρίσιμα από τα έντονα, πολύχρωμα ράμφη τους κατά την περίοδο αναπαραγωγής. Είναι εξαιρετικοί κολυμβητές και δύτες, περνώντας τους χειμώνες μόνοι στη θάλασσα πριν επιστρέψουν σε παράκτιους γκρεμούς σε μεγάλες αποικίες για να μεγαλώσουν ένα μόνο νεοσσό.
Η πιθανότητα να τους δείτε είναι σε έναν μεγάλο πύργο από ψαμμίτη που ονομάζουν Μεγάλο Στύλο(Great Stack), όπου πολλά από τα μεταναστευτικά πουλιά του νησιού έρχονται για να ζήσουν και να αναπαραχθούν, μαζί με χιλιάδες άλλα αποδημητικά πουλιά που θα καταφθάσουν τις εβδομάδες που ακολουθούσαν, καταλαμβάνοντας γρήγορα κάθε σπιθαμή χώρου και μετατρέποντας τους γκρεμούς του Χάντα σε πόλεις θαλασσοπουλιών.
Από το Great Stack, μπορείς να παρακολουθήσεις τις παραλίες της ηπειρωτικής χώρας, Oldshoremore και Polin – σε απόσταση 11,5 χιλιομέτρων σε ευθεία γραμμή, όσο προλάβεις δηλαδή γιατί το haar (η θαλάσσια ομίχλη) κυλάει γρήγορα πάνω από το νερό και σε αποζημιώνει με περίεργα θεαματικά παιχνίδια, για την οπτική επαφή που θα σου εξαφανίσει με τους βράχους και το υπόλοιπο περιβάλλον.
Εθελοντισμός στο Χάντα
Και όμως τα πουλιά δεν είναι οι μόνοι εποχικοί κάτοικοι του νησιού. Αν θέλετε μπορείτε να γίνετε κι εσείς αν έχετε χρόνο, διάθεση και αντοχή και θελήσετε να εργαστείτε εθελοντικά για 4 εβδομάδες ή και παραπάνω κάθε φορά, από Σεπτέμβριο μέχρι Μάρτιο. Το υπόλοιπο διάστημα το νησί μέχει ακατοίκητο τουλάχοστον από ανθρώπους. Συνήθως βρίσκονται στο νησί περίπου έξι εθελοντές ταυτόχρονα.
Οι εθελοντές είναι ένα μείγμα μηνιαίων εθελοντών και μακροχρόνιων βοηθών φυλάκων, με τους δεύτερους να παραμένουν από οκτώ έως 21 εβδομάδες. Οι αιτήσεις για τις θέσεις ανοίγουν συνήθως στις αρχές Ιανουαρίου κάθε έτους και ανακοινώνονται στον ιστότοπο του Scottish Wildlife Trust. Η εμπειρία στη διατήρηση της φύσης και η γνώση των πουλιών είναι χρήσιμες αλλά όχι απαραίτητες, ενώ όλοι οι εθελοντές λαμβάνουν εκπαίδευση με την άφιξή τους στο νησί.
Ζούμε όλοι μαζί σαν να είμαστε οικογένεια...
«Ζούμε όλοι μαζί, οπότε όλοι συνεισφέρουμε και μαγειρεύουμε μαζί. Είναι λίγο σαν να είμαστε οικογένεια», δήλωσε η υπεύθυνη των εθελοντών και διαχειρίστρια περιβάλλοντος.
Η διαμονή γίνεται σε κουκέτες μέσα σε ένα απλό, δίχωρο καταφύγιο μικτής χρήσης, τοποθετημένο σε κάποια απόσταση από τα μονοπάτια που χρησιμοποιούν οι επισκέπτες. Οι εθελοντές πρέπει να φέρουν μαζί τους αρκετό φαγητό ώστε να καλύπτουν τουλάχιστον τις πρώτες δύο εβδομάδες. Το κοντινότερο κατάστημα βρίσκεται στο Σκούρι, στο οποίο μπορεί κανείς να φτάσει με πεζοπορία 3,5 μιλίων μέσα από αρκετά τραχύ βαλτώδες τοπίο, αν και αυτό εξαρτάται από το αν ο καιρός επιτρέπει στα φέρι να εκτελούν δρομολόγια.
Οι εθελοντές παρακολουθούν επίσης τους πληθυσμούς των θαλασσοπουλιών, καθαρίζουν τις παραλίες και συντηρούν τους ξύλινους διαδρόμους.
«Κάθε μέρα μπορεί να είναι διαφορετική», δηλώνει μια άλλη εθελόντρια. «Πρέπει να μπορείς να ζεις χωρίς πολλά από όσα θεωρείς δεδομένα στην ηπειρωτική χώρα, αλλά έχω διαπιστώσει ότι ένας απλός τρόπος ζωής είναι πολύ ανταποδοτικός. Η ευκαιρία να δουλέψω σε αυτό το φανταστικό νησί άλλαξε τη ζωή μου».
Κάθε επίσκεψη στο νησί είναι αυτοκαθοδηγούμενη.
