Τριάντα χιλόμετρα μόλις από τη Φλωρεντία και λίγο μετά το Πράτο, η Πιστόια, μια από τις ωραιότερες μεσαιωνικές πόλεις, διεκδικεί τη δική της θέση στον τουριστικό χάρτη της Τοσκάνης, «παγιδευμένη» ανάμεσα σε διάσημες πόλεις τέχνης της περιοχής.
Χωρίς να υστερεί σε μνημεία και αξιοθέατα που χαρακτηρίζουν τις μεγάλες πόλεις της Τοσκάνης, υπάρχει κάτι στο οποίο ξεχωρίζει. Είναι γνωστή ως η «πόλη των φυτωρίων», ένας τόπος όπου η κουλτούρα του πρασίνου αποτελεί εδώ και δεκαετίες καθοριστικό και ιδιαίτερα παραγωγικό στοιχείο, αναγνωρισμένο ακόμη και σε διεθνές επίπεδο.
Banner Inside Article - 728x90
Η Πιστόια είναι η πράσινη καρδιά της Τοσκάνης, μια περιοχή που εκτείνεται ανάμεσα στα βουνά και τους πρόποδες των Απεννίνων. Εδώ το μικροκλίμα είναι μοναδικό και η γνώση της φυτωριακής καλλιέργειας είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία των οικογενειών και των επιχειρήσεων.
Μια περιοχή με 1200 επιχειρήσεις - φυτώρια
Η Πιστόια έχει 90.000 κατοίκους και η βιομηχανία φυτωρίων αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς της πυλώνες. Είναι ο κορυφαίος παραγωγός στην Ευρώπη, με ορισμένες τεράστιες επιχειρήσεις που παράγουν και εμπορεύονται τη μεγαλύτερη δυνατή ποικιλία φυτών, από μικρούς θάμνους έως μεγάλα δέντρα.
Η παραγωγή δέντρων και θάμνων στην περιοχή καλύπτει περισσότερα από 5.000 εκτάρια, με 1.200 επιχειρήσεις και περίπου 5.500 εργαζομένους. Τα πρώτα φυτώρια ιδρύθηκαν τον 19ο αιώνα σε μια ιδανική τοποθεσία, χάρη στις κλιματικές συνθήκες που επιτρέπουν την καλλιέργεια τόσο ανθεκτικών όσο και μεσογειακών φυτών, την προστασία από τους ισχυρούς ανέμους, το εύφορο έδαφος και την άφθονη διαθεσιμότητα νερού. Η σημαντικότερη αλλαγή στα τέλη του 20ού αιώνα ήταν η αυξημένη χρήση καλλιέργειας σε δοχεία (γλάστρες), που επέτρεψε τις εξαγωγές,
Τα πρότυπα ποιότητας στην Πιστόια είναι πολύ υψηλά και οι πελάτες μπορούν να βρουν εξαιρετικά προϊόντα στις ποσότητες που χρειάζονται, ακόμη και για μεγάλα έργα διαμόρφωσης τοπίου.
Η οικονομική κρίση επηρέασε σημαντικά και τα φυτώρια της Πιστόια: οι «μεγάλες» και «τεράστιες» επιχειρήσεις άντεξαν αρκετά καλά, εξάγοντας τα προϊόντα τους σε όλη την Ευρώπη, αλλά και σε αναδυόμενες αγορές της Μέσης Ανατολής, της Τουρκίας και των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών. Οι μικρότερες επιχειρήσεις αναγκάστηκαν να μειώσουν το προσωπικό τους, βασιζόμενες συχνά μόνο στα μέλη της οικογένειας, ενώ πωλούσαν τα προϊόντα τους στους μεγαλύτερους παραγωγούς με πολύ μικρότερα περιθώρια κέρδους. Τα τελευταία χρόνια πραγματοποιήθηκαν σημαντικές εξαγορές που άλλαξαν ουσιαστικά το «τοπίο» του κλάδου.
Topiary. Mια παράδοση που εντυπωσιάζει
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό τωνν φυτωρίων της περιοχής είναι η μεγάλη διαθεσιμότητα φυτών που εντάσσονται στην κατηγορία κηποτεχνικής topiary.
Η topiary είναι η κηποτεχνική πρακτική του κλαδέματος, της περιποίησης και της διαμόρφωσης δέντρων και θάμνων σε σαφώς καθορισμένα διακοσμητικά σχήματα. Λειτουργεί ως ένα είδος ζωντανής γλυπτικής, μεταμορφώνοντας το συνηθισμένο φύλλωμα σε γεωμετρικά σχέδια, σπείρες ή περίτεχνες ακόμα και ασυνήθιστες μορφές.
Έτσι στα φυτώρια και τα πάρκα της Πιστόια μπορείτε να δείτε φυταά σε σχήμα κάθε είδους: από ελέφαντες μέχρι δεινόσαυρους, δελφίνια και άλογα, καθώς και αυτοκίνητα, ποδήλατα και μοτοσικλέτες, με ατελείωτες δυνατότητες.
Οικογένεια Mati 1909
Από τα φυτώρια που έχουν συνεχή παρουσία από τις απαρχές του φυτωριακού θαύματος της Πιστόια μέχρι σήμερα είναι η Mati 1909. Η οικογένεια Μati για τέσσερις γενιές, από το 1909, αποτελεί συνώνυμο της αριστείας στην παραγωγή καλλωπιστικών φυτών κάθε μεγέθους, στον σχεδιασμό και την κατασκευή μικρών και μεγάλων κήπων, καθώς και στην προώθηση της πράσινης κουλτούρας και της τοσκανικής αγροτικής γαστρονομίας.
Φυτά που προέρχονται από το συγκεκριμένο φυτώριο βρίσκονται σε κήπους, πάρκα και πόλεις, όχι μόνο στην Ιταλία, αλλά και σε όλο τον κόσμο.
Italian Garden Academy
Τα αδέλφια Mati θέλοντας να μεταδώσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που αποκτήθηκαν μέσα από την εκατονταετή πορεία της MATI 1909, δημιούργησαν την Italian Garden Academy που προσφέρει εκπαιδευτικά προγράμματα για επαγγελματίες και ερασιτέχνες στον τομέα της κηπουρικής, καθώς και του καλλωπιστικού και περιβαλλοντικού πρασίνου.
Από το 2012, η Ακαδημία διοργανώνει μαθήματα αφιερωμένα σε λάτρεις του πρασίνου και αρχάριους, με στόχο τη μάθηση μέσα από τη διασκέδαση, την πρακτική εξάσκηση και την ανάπτυξη προσωπικών δεξιοτήτων.
Από τον Σεπτέμβριο του 2014, λειτουργεί ως εκπαιδευτικός φορέας και αποτελεί μέρος του προγράμματος EDA – Εκπαίδευση Ενηλίκων της Επαρχίας της Πιστόια.
Εστιατόριο αγροικίας στην Τοσκάνη
Το εστιατόριο αγροικίας TOSCANA FAIR στην Πιστόια γεννήθηκε από την ιδέα των αδελφών Mati να μεταδώσουν το μεγάλο τους πάθος για τη μαγειρική και την Τοσκάνη.
Το όνομα TOSCANA FAIR (Fiera Toscana) υποστηρίζει την επιστροφή στις γεύσεις του παρελθόντος και την παρουσίαση απλών, παραδοσιακών μενού με προσεκτικά επιλεγμένες πρώτες ύλες, που προέρχονται είτε από την παραγωγή της φάρμας Mati είτε από επιλεγμένες με αυστηρά κριτήρια φάρμες της Τοσκάνης.
ORCHidea
Το ORCHidea είναι μια ετήσια διεθνής εμπορική έκθεση με ελεύθερη είσοδο, αφιερωμένη στον κόσμο των ορχιδέων και των σπάνιων φυτών, που πραγματοποιείται στην Πιστόια, στο κέντρο Mati 1909.
Δύο ημέρες αφιερωμένες αποκλειστικά σε αυτά τα μοναδικά και συναρπαστικά φυτά, κατά τη διάρκεια των οποίων μπορείτε όχι μόνο να αγοράσετε ορχιδέες από Ιταλούς και διεθνείς εκθέτες, αλλά και να βρείτε όλα όσα χρειάζονται για τη φροντίδα και τη συντήρηση των φυτών, καθώς και να συμμετάσχετε δωρεάν σε σεμινάρια και διαλέξεις σχετικές με το θέμα.
Giorgio Tesi Group
Η Giorgio Tesi Group βρίσκεται ανάμεσα στις ηγέτιδες εταιρείες στην Ευρώπη για την παραγωγή καλλωπιστικών φυτών, τόσο σε διαστάσεις όσο και σε καλλιεργούμενη έκταση. Παράγει όλα τα είδη και τις ποικιλίες φυτών που ζητούν οι ιταλικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές: από νεαρά φυτά έως φυτά μεγάλου μεγέθους, από γεωμετρικά σχήματα (τέχνη τοπιαρίου) έως δέντρα για πόλεις και λεωφόρους, φυτά για garden centers και μεγάλες αλυσίδες λιανικής, καθώς και μια μεγάλη συλλογή από τριανταφυλλιές, ελαιόδεντρα, εσπεριδοειδή, οπωροφόρα φυτά, αναρριχώμενα φυτά, πολυετή και αρωματικά βότανα, ενώ δαθέτει ξενώνες φιλοξενίας για τους επισκέπτες και συνεργάτες της.
Το Natuart Village
Η μεγάλη προσφορά φυτωρίων Giorgio Tesi Group είναι το Naturart Village ένα πολυτελές garden centre κοντά στην Πιστόια, σχεδιασμένο να προσφέρει μια ολοκληρωμένη εμπειρία αναψυχής αφιερωμένη στον κόσμο του πρασίνου.
Το NaturArt Village βρίσκεται ανάμεσα στην Πιστόια και το Πράτο και υποδέχεται επισκέπτες κάθε ηλικίας. Ένα μεγάλο πάρκο άνω των 30.000 τετραγωνικών μέτρων περιβάλλει το συγκρότημα, προσφέροντας μια καθηλωτική εμπειρία ανάμεσα σε προσεγμένες βοτανικές συλλογές και προσεκτικά διαμορφωμένα τοπία: ένας κήπος με περισσότερες από 600 ποικιλίες τριαντάφυλλων, ένας κήπος μπονσάι και μια συλλογή από κάκτους και παχύφυτς
Στην καρδιά του συγκροτήματος βρίσκεται ένα μεγάλο θερμοκήπιο που φιλοξενεί ένα showroom με επιλογή φυτών παραγωγής της Giorgio Tesi Group, καθώς και πολυχώρους για εκδηλώσεις, συναντήσεις και δραστηριότητες. Στο εσωτερικό υπάρχει επίσης ένας χώρος εστίασης σχεδιασμένος ως «αγορά». Πρόκειται για ένα σημείο κοινωνικής συνάντησης, όπου οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν φρεσκομαγειρεμένα πιάτα ή να αγοράσουν τοπικά γαστρονομικά προϊόντα.
Το έργο ξεκίνησε το 2010 μέσα από πρόταση του περιοδικού Naturart, που δημιουργήθηκε για την προώθηση της περιοχής της Πιστόια και της μακρόχρονης φυτωριακής της παράδοσης, εξελισσόμενο με την πάροδο του χρόνου σε εργαλείο πολιτιστικής και τοπιογραφικής ανάδειξης.
Σήμερα, το NaturArt Village παρουσιάζεται ως ένας δυναμικός χώρος, με πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων που περιλαμβάνει συναυλίες, συνέδρια, εργαστήρια και ομιλίες.ενώ διαθέτει εξωτερικούς χώρους με εγκαταστάσεις για οικογένειες και παιδιά
Εντυπωσιακό είναι το εστιατόριο που θυμίζει δεντρόσπιτο, χτισμένο σε υπερυψωμένη πλατφόρμα ανάμεσα στα φυτά.
Πιστόια, κέντρο πολιτισμού
Στην Πιστόια δεν καλλιεργούνται μόνο φυτά, αλλά και τα γρλαμματα και οι τέχνες. Το 2017 η πόλη ανακυρήχτηκε πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης, ενώ φέτος το 2026 έχει ανακηρυχθεί Ιταλική Πρωτεύουσα του Βιβλίου. Αυτή η διάκριση συνοδεύεται από ένα πλούσιο πρόγραμμα αναγνώσεων, συναντήσεων, πολιτιστικών δράσεων και πρωτοβουλιών που έχουν σχεδιαστεί για να εμπλέξουν ολόκληρη την πόλη, με συνολικά περισσότερες από 1.500 εκδηλώσεις.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες εκδηλώσεις περιλαμβάνονται οι Climate Fiction Days, το πρώτο ιταλικό φεστιβάλ αφιερωμένο στη λογοτεχνία για την κλιματική αλλαγή, το Festival del Giallo, μία από τις σημαντικότερες εθνικές διοργανώσεις για τους λάτρεις της αστυνομικής και μυστηρίου λογοτεχνίας και οι Dialoghi di Pistoia, το φεστιβάλ σύγχρονης ανθρωπολογίας με τη συμμετοχή σημαντικών Ιταλών και διεθνών συγγραφέων.
Τι μπορείτε να κάνετε στην Πιστόια
Περνώντας λίγες ημέρες στην Πιστόια μπορείτε να ανεβείτε στο Καμπαναριό του Καθεδρικού Ναού, που φτάνει τα 67 μέτρα ύψος και προσφέρει μια πραγματικά εντυπωσιακή θέα, αλλά και να κατεβείτε στα έγκατα της πόλης μέσα από τη μεγαλύτερη υπόγεια διαδρομή της Τοσκάνης, γνωστή ως Pistoia Underground.
Ανακαλύψτε τις μεσαιωνικές εκκλησίες με τις χαρακτηριστικές δίχρωμες ρίγες, που δημιουργούνται από τον συνδυασμό μαρμάρου Carrara και πράσινου μαρμάρου από το Prato, σχηματίζοντας εντυπωσιακά οπτικά μοτίβα.
Η διαδρομή ξεκινά από την Piazza del Duomo, όπου βρίσκονται ο Καθεδρικός Ναός του San Zeno και το Βαπτιστήριο του San Giovanni in Corte. Μπαίνοντας στον Καθεδρικό Ναό, θα ανακαλύψετε στο πρώτο παρεκκλήσι του δεξιού κλίτους τον Ασημένιο Βωμό του San Jacopo, ένα αριστούργημα χρυσοχοΐας (1287-1456), καθώς και τη λειψανοθήκη του Ghiberti που φιλοξενεί λείψανο του Sanτε Jacopo (Αγίου Ιακώβου), προστάτη των προσκυνητών και της πόλης.
Μην παραλείψετε να επισκεφθείτε την εκκλησία του Sant’Andrea για να θαυμάσετε τον άμβωνα του Giovanni Pisano (1298-1301), καθώς και το San Giovanni Fuorcivitas, που θα σας εντυπωσιάσει με τη δίχρωμη πλευρική πρόσοψή του. Αξίζει επίσης να μπείτε στο εσωτερικό και να αφιερώσετε λίγο χρόνο για να παρατηρήσετε τη «Visitation» του Luca della Robbia, ένα συγκινητικό μονόχρωμο γλυπτό από εφυαλωμένη τερακότα.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου διοργανώνονται πολλές εκδηλώσεις, από μεσαιωνικές αναπαραστάσεις και ατμόσφαιρες εποχής μέχρι το διάσημο Pistoia Blues Festival.
Σε μόλις 30 λεπτά οδήγησης από το κέντρο της πόλης θα φτάσετε στην κοιλάδα Orsigna, μια όαση γαλήνης και ηρεμίας στην καρδιά των Απεννίνων της Τοσκάνης και της Εμίλια-Ρομάνια. Μια όμορφη εμπειρία είναι ο περίπατος μέχρι το «Albero con gli occhi» («Το δέντρο με τα μάτια»), έναν ιδιαίτερο χώρο διαλογισμού που αγαπούσε ο δημοσιογράφος Tiziano Terzani, ο οποίος δημιούργησε εδώ το δικό του «μικρό Θιβέτ».
Για μεσημεριανό, κάντε μια στάση «στη Sala», όπως λένε οι ντόπιοι. Η περιοχή φιλοξενεί αρκετά εστιατόρια με εξαιρετική παραδοσιακή τοσκανική κουζίνα.
