Όποιος επισκέπτεται τη Λέσβο, σίγουρα έχει να κάνει πολλά πράγματα και να επισκεφτεί αρκετά από τα αξιοθέατα, το πιθανότερο όμως είναι να μην προλάβει να τα δει όλα. Εντάξει, δεν είναι ένα νησί που θα το επισκεφτείς μόνο μια φορά στη ζωή σου. Αξίζει και δεύτερη και πολλές ακόμα ευκαιρίες.
Banner Inside Article - 728x90
Από τα μέρη που συχνά παραλείπονται γιατί είναι κάπως απομακρυσμένο, στη δυτική πλευρά του νησιού είναι το Σιγρί. Κι όταν λέμε Σιγρί είναι ξεκάθαρο ότι μιλάμε για το Εθνικό Πάρκο Απολιθωμένου Πάρκου Λέσβου.
Ένα από τα δύο μεγαλύτερα απολιθωμένα δάση στον κόσμο
Το Απολιθωμένο δάσος της Λέσβου είναι ένα από τα δύο μεγαλύτερα απολιθωμένα δάση στον κόσμο, το άλλο βρίσκεται στην Αριζόνα. Όπου και να ρίξετε το βλέμμα σας, σε μια έκταση150 τετραγωνικών χιλιομέτρων που περικλείεται από οικισμούς, όπως το Σίγρι, η Ερεσός και η Άντισσα, θα συναντήσετε διάσπαρτους απολιθωμένους κορμούς δέντρων που δημιουργήθηκν πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια μετά από έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα στο νησί.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες η ηφαιστειακή δράση εκτός από τη λάβα, απελευθέρωσε και ηφαιστειακή σποδό, δηλαδή στάχτη, η οποία επικάλυψε τη χλωρίδα της περιοχής, και μάλιστα σε ιδιαίτερα σύντομο χρονικό διάστημα. Η διαδικασία αυτή απομόνωσε τα οργανικά υλικά της χλωρίδας από την ατμόσφαιρα. Επί πλέον υδροθερμικά διαλύματα που ακολούθησαν την ηφαιστειακή δραστηριότητα, πλούσια σε διοξείδιο του πυριτίου, εμπότισαν τη σποδό που είχε καλύψει τους κορμούς των δένδρων, ενεργοποιώντας έτσι την απολίθωσής τους, καθώς η οργανική ύλη των κορμών σταδιακά αντικαταστάθηκε από το διοξείδιο του πυριτίου.
Η διδιακασία αυτή είναι γνωστή ως Διαγένεση και έγινε κάτω από συνθήκες που την ευνοούσαν ιδιαίτερα.
Τα μορφολογικά χαρακτηριστικά των κορμών, όπως οι ετήσιοι δακτύλιοι,ή οι ανωμαλίες του εξωτερικού φλοιού, είναι διατηρημένα σε άριστη κατάσταση, τέτοια που ούτε ο καλύτερος γλύπτης δεν θα μπορούσε να επιτύχει.
Μεμονωμένα απολιθώματα βρίσκονται και σε πολλά άλλα μέρη του νησιού, όπως στη Μήθυμνα, τον Πολυχνίτο, το Πλωμάρι και το Άκρασι.
Το 2012, ύστερα από σχετική εισήγηση, η περιοχή του προστατευόμενου γεωπάρκου επεκτάθηκε ώστε να περιλαμβάνει όλο το νησί της Λέσβου.
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου
Το Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου έχει χαρακτηριστεί ως προστατευόμενο μνημείο της φύσης από το 1985. Το 1987 πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες ανασκαφές, ενώ από το 1997 πραγματοποιούνται συστηματικές ανασκαφές από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου. Το Μουσείο ιδρύθηκε το 1994 στο Σίγρι και έχει ως σκοπό τη μελέτη, ανάδειξη και προστασία του Απολιθωμένου Δάσους. Από το 2000, το Μουσείο είναι ιδρυτικό μέλος του δικτύου Ευρωπαϊκών Γεωπάρκων και το 2004 εντάχθηκε στοΠαγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων. Αποτελεί κοινωφελές νομικό πρόσωπο και εποπτεύεται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Η έδρα του Μουσείου βρίσκεται εντός του οικισμού του Σιγρίου, σε απόσταση 90 χλμ. περίπου από τη Μυτιλήνη. Έχει έκταση 1.597 τετραγωνικά μέτρα.Το Μουσείο λειτουργεί με τις προδιαγραφές ενός σύγχρονου Μουσείου του 21ου αιώνα. Διαθέτει την πιο πλήρη συλλογή απολιθωμένων φυτών στην Ελλάδα, με επίκεντρο τα σημαντικότερα απολιθώματα του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, και παρουσιάζει για πρώτη φορά ολοκληρωμένα μοναδικά ευρήματα που φέρουν στο φως οι συνεχείς ανασκαφές.
Διαθέτει οργανωμένα ερευνητικά εργαστήρια για την υλοποίηση ερευνητικών δράσεων. Επίσης, διαθέτει υπαίθριο αμφιθέατρο 400 θέσεων, όπου πραγματοποιούνται ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις και θεατρικές παραστάσεις. Η αίθουσα περιοδικών εκθέσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων φιλοξενεί, συχνά, περιοδικές θεματικές εκθέσεις κατά την καλοκαιρινή περίοδο, ενώ το υπόλοιπο διάστημα χρησιμοποιείται για την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Η βιβλιοθήκη στεγάζεται δίπλα στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων και φιλοξενεί σημαντικό αριθμό βιβλίων, επιστημονικών εκδόσεων χαρτών. Το Μουσείο προσφέρει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής αγοράς εισιτηρίου για την επίσκεψη στα πάρκα του Απολιθωμένου Δάσους: Το πάρκο Σιγρίου, το πάρκο Πλάλας, το θαλάσσιο πάρκο της Νησιώπης και το πάρκο Χαμανδρούλα.
Στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου μπορείτε να βρείτε τον υπαίθριο οδηγό επίσκεψης στγια όλα τα πάρκα με αναλυτικές πληροφορίες για όλες τις απολιθωματοφορές θέσεις και τις διαδρομές.
Το πάρκο Σιγρίου
Το Πάρκο Σιγρίου σε μια έκταση 30 στρεμμάτων βρίσκεται στη νότια πλευρά του Σιγρίου και αποτελεί έναν εξαιρετικής σημασίας γεώτοπο λόγω της σπανιότητας και της μεγάλης επιστημονικής αξίας των φυτικών απολιθωμάτων από τα οποία μπορούμε να αντλήσουμε πληροφορίες τόσο για τα ηφαιστειακά πετρώματα όσο και τη γεωλογική εξέλιξη της περιοχής. Για να περιηγηθείς το πάρκο ξεκινάς από τον περιβάλλοντα χώρο του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου. Τι θα δεις εδώ; Εντυπωσιακές ρίζες και ιστάμενους απολιθωμένους κορμούς αγγειόσπερμων και κωνοφόρων δένδρων, με άριστα διατηρημένα τα χαρακτηριστικά τους, κάτι που δηλώνει ότι τα δέντρα απολιθώθηκαν στο αρχικό στάδιο ανάπτυξης τους. Ύστερα από ανασκαφές έχουν αποκαλυφθεί 8 απολιθωμένων κορμοί καθώς και 16 ιστάμενοι και κατακείμενοι κορμοί, οι οποίοι ανήκουν τις πρωτοπευκίδες και πευκίδες, πρόγονο του σημερινού πεύκου. Επιπλέον, αποκαλύφθηκε απολιθωμένος χλοοτάπητας με πληθώρα κλαδίσκων, καρπών και φύλλων κωνοφόρων αλλά και αγγειόσπερμων δένδρων. Στο πάρκο έχουν μεταφερθεί μεγάλα τμήματα απολιθωμένων κορμών που έχουν μεταφερθεί για φύλαξη στο χώρο και αποτελούν ένα ακόμα αντικείμενου θαυμασμού για τους επισκέπτες.
To Πάρκο Πλάκας
Στο Πάρκο Πλάκας που αποτελείται από δύο τμήματα μπορείτε επίσης να βρείτε σημείαμε εντυπωσιακά φυτικά απολιθώματα, τα οποία αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια των ερευνητικών εργασιών του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου. Πρόκειται κυρίως για ριζικούς κόμβους, ριζικά συστήματα και κατώτερα τμήματα κορμών. Η ποικιλία των φυτών είναι τόσο πλούσια που μας δίνει μια σχεδόν ολοκληρωμένη εικόνα της βλάστησης σε αυτό το σημείο του νησιού πριν 20 εκατομύρια χρόνια.Εδώ συναντάμε μια διαφορετική ζώνη δασικής βλάστησης, στην οποία συναντώνται σχεδόν αποκλειστικά κωνοφόρα δένδρα (σεκόιες και πρωτοπευκίδες).
δένδρα της κανέλλας και της δάφνης, της Λεύκης, του Πλατάνου και Φοινικίδες.
Εδώ ξεχωρίζει ο γιγαντιαίος απολιθωμένος κορμός, περιμέτρου 13,7 μέτρων και διαμέτρου 3,70 μέτρων, που αποτελεί – σύμφωνα με τα στοιχεία της παγκόσμιας βιβλιογραφίας - τον μεγαλύτερο σε διαστάσεις ιστάμενο απολιθωμένο κορμό σε ολόκληρο τον κόσμο. Το δένδρο αυτό ανήκει στις Δαφνίδες. Στο κατώτερο τμήμα του κορμού αποκαλύφθηκε τμήμα του ριζικού του συστήματος, γεγονός που αποδεικνύει ότι ο κορμός βρίσκεται στην ίδια ακριβώς θέση στην οποία αναπτύχθηκε το δένδρο πριν απολιθωθεί.
Στο Πάρκο έχουν δημιουργηθεί τρεις θέσεις ανάπαυσης για να κάνετε ένα διάλειμμα κατά την περιήγησή σας με θέα προς το Σίγρι και τη νησίδα Νησιώπη.
Πάρκο νησίδας Νησιώπης. Μαγική περιήγηση με σκάφος με γυάλινο πυθμένα
Η νησίδα Νησιώπη είναι ένας φυσικός φράκτης ανάμεσα στον κόλπο Σιγρίου και το Αιγαίο και το και αποτελεί μαζί με τον θαλάσσιο χώρο που την περιβάλλει το δυτικότερο άκρο του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου. Πρόκειται για ένα μαγευτικό τοπίο που προσφέρεται για μια επίσκεψη που υπόσχεται εμπειρίες που δεν έχουμε ζήσει ξανά. Το θαλάσσιο Πάρκο Απολιθωμένου Δάσους Νησιώπης είναι το πρώτο θαλάσσιο πάρκο απολιθωμάτων στον ελληνικό χώρο.
Στο χερσαίο τμήμα του Πάρκου μπορείτε να προσεγγίσετε 44 απολιθωματοφόρα σημεία προσβάσιμα μέσω περιπατητικών διαδρομών συνολικού μήκους 4 χλμ. Κατά τη διάρκεια της περιήγησής σας στις ανασκαφικές θέσεις θα γνωρίσετε εντυπωσιακούς απολιθωμένους κορμούς καρποφόρων και κωνοφόρων δέντρων, ιστάμενους στη φυσική τους θέση αλλά και κατακείμενους θαμμένους μέσα σε στρώματα ηφαιστειακής τέφρας, απολιθωμένα ριζικά συστήματα δένδρων, αποσπασμένα τμήματα κορμών, κλαδιών αλλά και φυλλοφόρους ορίζοντες.
Επίσης περνώντας από το παρελθόν στο σήμερα θα συναντήσετε μια ενδιαφέρουσα πανίδα και χλωρίδα με σπάνια κρινάκια, αγριοκούνελα, γλάρους και επίσης σπάνια πουλιά. Η πανίδα περιλαμβάνει 62 είδη πουλιών, 3 είδη θηλαστικών, 3 είδη ερπετών, έντομα από περίπου δέκα διαφορετικές τάξεις και 37 οικογένειες, αράχνες από 8 οικογένειες και άλλα ασπόνδυλα ζώα. Μεταξύ των ζώων αξίζει να σημειωθεί η παρουσία πουλιών όπως του Μαυροπετρίτη, της Καστανόπαπιας, της Πετροτριλίδας, του Κιρκινεζιού καθώς και μεγάλης αποικίας από κοινούς γλάρους (Ασημόγλαρους
Από τα ευρήματα των ανασκαφικών εργασιών ξεχωρίζει ο εντυπωσιακός γιγαντιαίος κορμός δέντρου της οικογένειας της σεκόιας που αποκαλύφθηκε στη φυσική του θέση και διατηρείται σε συνολικό μήκος 17,20μ. και διάμετρο στη βάση του 1,70μ. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρουσία απολιθωματοφόρων θέσεων με εμφάνιση απολιθωμένων κορμών σε διαφορετικούς ορίζοντες.
Η προσέγγιση γίνεται με το ειδικό σκάφος με γυάλινο πυθμένα «ΝΗΣΙΩΠΗ» από το οποίο μπορείτε να δείτε απολιθώματα στο θαλάσσιο πυθμένα αλλά και μοναδικής ομορφιάς θαλασσινά τοπία που γέννησε η ηφαιστειακή δραστηριότητα και σμίλεψαν με το πέρασμα των χρόνων τα κύματα του Αιγαίου, μάρτυρες της συναρπαστικής γεωλογικής ιστορίας του Αιγαίου.
Ο υψηλότερος ιστάμενος απολιθωμένος κορμός στην Ευρώπη
Οι επισκέψεις στο Πάρκο Απολιθωμένου Δάσους ξεκίνησαν το 1987 στη θέση Μπαλή Αλώνια αποτελεί το πρώτο υπαίθριο πάρκο επίσκεψης στην περιοχή η οποία ήδη από τον 18ο αιώνα περιοχή αναφέρεται ως «Κύρια Απολιθωμένη» Εδώ θα θαυμάσετε τον υψηλότερο γνωστό μέχρι σήμερα ιστάμενο κορμό απολιθωμένου δένδρου, όχι μόνο για την Λέσβο αλλά με βεβαιότητα για ολόκληρη την Ευρώπη. Το ύψος του είναι 7,02 μέτρα και η περίμετρος του 8,58 μέτρα και αποτελεί πρόγονο του σύγχρονου δένδρου της Σεκόιας.
