Φανταστείτε περίπου 8 έως 10 εκατομμύρια αχυρόχρωμες φρουτονυχτερίδες να πετάνε όλες μαζί κάθε βράδυ, με άνοιγμα φτερών 1 μέτρο, προς αναζήτηση τροφής. Πρόκειται για το Kasanka Bat Migration, η μεγαλύτερη μετανάστευση θηλαστικών στη Γη. Μιλάμε για οκτώ φορές περισσότερα μετακινούμενα θηλαστικά από εκείνα της περίφημης Μεγάλης Μετανάστευσης του Σερενγκέτι.
Banner Inside Article - 728x90
Όλες αυτές οι νυχτερίδες συγκεντρώνονται κάθε χρόνο στο ελάχιστα γνωστό Εθνικό Πάρκο Kasanka της Ζάμπιας, δημιουργώντας ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά θεάματα άγριας ζωής της Αφρικής. Περνούν τη μέρα τους κοιμισμένες μέσα στο δάσος, κρεμασμένες από τα δέντρα, τόσο πυκνά συγκεντρωμένες ώστε κάποιες φαίνεται να στηρίζονται η μία πάνω στην άλλη αντί στα κλαδιά, τα οποία λυγίζουν από το συνολικό τους βάρος. Μετά τη δύση του ήλιου διασκορπίζονται σε μεγάλες αποστάσεις αναζητώντας φρούτα για να τραφούν.
Από τα πιο εντυπωσιακά θεάματα άγριας ζωής
Το θέαμα είναι συγκλονιστικό Στην αρχή απογειώνονται λίγες. Έπειτα κι άλλες, μία-μία. Πολύ σύντομα, ο ουρανός μετατρέπεται σε μια δίνη αδιάκοπης κίνησης. Οι νυχτερίδες ξεχύνονται από το δάσος προς κάθε κατεύθυνση, στροβιλίζονται και παρασύρονται σαν καπνός που ανεβαίνει με το θερμό ρεύμα του αέρα. ατελείωτα κύματα νυχτερίδων να ξεπροβάλλουν με φόντο τον φωτισμένο απογευματινό ουρανό. Ο αέρας δονείται από το χτύπημα εκατομμυρίων φτερών.
Το θέαμα είναι εξ’ ίσου εντυπωσιακό και όταν επιστρέφουν. Φτάνουν ουρλιάζοντας και συγκρουόμενες μεταξύ τους, κατεβαίνοντας σπειροειδώς πριν προσγειωθούν αδέξια στα δέντρα. Η προσγείωση, όπως αποδεικνύεται, δεν είναι το δυνατό τους σημείο. Κάποιες πιάνουν επιτυχώς τα κλαδιά, ενώ άλλες πέφτουν πάνω σε ήδη κουρνιασμένες ομάδες νυχτερίδων. Ο θόρυβος μέσα στην αποικία είναι εκκωφαντικός.
Καθώς ηρεμούν, το δάσος μοιάζει ξανά να λυγίζει από το συνολικό τους βάρος, με τον περιστασιακό ήχο κάποιου κλαδιού που σπάει.Σιγά σιγά η δραστηριότητα μειώνεται. Οι νυχτερίδες τυλίγονται σφιχτά μέσα στις φτερούγες τους, προστατευόμενες από τη ζέστη που αρχίζει να δυναμώνει. Οι φωνές τους σβήνουν και ολόκληρη η αποικία φαίνεται να αποκοιμιέται. Σε λιγότερο από δώδεκα ώρες, το ίδιο εντυπωσιακό θέαμα θα ξεκινήσει ξανά από την αρχή.
Με πληθυσμό που φτάνει περίπου τα 10 εκατομμύρια άτομα, η μετανάστευση αυτή θεωρείται η μεγαλύτερη μετανάστευση θηλαστικών στον κόσμο.Το εντυπωσιακό αυτό θέαμα πραγματοποιείται κάθε βράδυ από τα τέλη Οκτωβρίου έως τον Δεκέμβριο. Μέχρι το τέλος Ιανουαρίου, οι νυχτερίδες έχουν εξαφανιστεί. , ξεκινούν ξανά το ταξίδι τους σε ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο, χωρίς να έχουν εντοπίσει οι πειστήμονες που ακριβώς πάνε. Επιστρέφουν στην Kasanka μόνο με την έναρξη της επόμενης περιόδου των βροχών.
Κατανάλωση 230 έως 250 τόνων φρούτων μέσα σε μία μόνο νύχτα.
Ενώ κάθε χρόνο περίπου 500.000 έως 700.000 άνθρωποι επισκέπτονται τη Μεγάλη Μετανάστευση Σερενγκέτι–Μασάι Μάρα, μόλις 800 περίπου επισκέπτες προλαβαίνουν να δουν τις νυχτερίδες όσο βρίσκονται στην Kasanka. Με άνοιγμα φτερών που φτάνει το ένα μέτρο και μήκος σώματος περίπου 30 εκατοστά, η αχυρόχρωμη φρουτονυχτερίδα είναι ένας εξαιρετικός ταξιδιώτης μεγάλων αποστάσεων.
Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι αυτά τα μικρά θηλαστικά διασκορπίζονται σε τεράστιες αποστάσεις. Κάποια διανύουν έως και 96 χιλιόμετρα μέσα σε μία μόνο νύχτα, καταναλώνοντας τροφή ίση με το ίδιο τους το βάρος πριν επιστρέψουν με την αυγή.
Υπέυθυνοι του Εθνικού Πάρκου Kasanka εξηγούν ότι οι νυχτερίδες καίνε τεράστιες ποσότητες ενέργειας κατά τις νυχτερινές πτήσεις τους. Μια αχυρόχρωμη φρουτονυχτερίδα ζυγίζει περίπου 250 γραμμάρια και μπορεί να καταναλώσει αντίστοιχη ποσότητα φρούτων κάθε βράδυ. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, τα 8 έως 10 εκατομμύρια νυχτερίδες καταναλώνουν συνολικά 230 έως 250 τόνους φρούτων μέσα σε μία μόνο νύχτα.
Ένα απέραντο φυσικό φυτώριο
Η συνολική κλίμακα της κατανάλωσης είναι σχεδόν αδιανόητη. Εκτιμάται ότι όσο παραμένουν στην Kasanka καταναλώνουν περίπου 330.000 τόνους φρούτων, κυρίως άγρια λοκουάτ, milkwood και waterberries. Καθώς τρέφονται, διασπείρουν σπόρους σε τεράστιες εκτάσεις δημιουργώντας ένα απέραντο φυσικό φυτώριο για τα παραπάνω δέντρα. Στην πραγματικότητα, μπορούν να μεταφέρουν σπόρους πιο μακριά από πολλά άλλα σπονδυλωτά που έχουν μελετηθεί, ακόμη και από τους ελέφαντες.»
Εθνικό Πάρκο Kasanka
Το Kasanka είναι ένα από τα μικρότερα εθνικά πάρκα της Ζάμπιας, με έκταση περίπου 450 τ, χλμ. Είναι ένα γαλήνιο καταφύγιο, που βρίσκεται στο νοτιοδυτικό άκρο της λεκάνης της λίμνης Bangweulu, στην κεντρική επαρχία της χώρας, κοντά στα σύνορα με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.
Εδώ δεν υπάρχουν εδώ αχανείς σαβάνες ούτε τεράστιες αγέλες λιονταριών, αλλά ούτε και ατελείωτες ουρές από σαφάρι οχήματα γεμάτα φωτογράφους. Αντίθετα, το Kasanka εντυπωσιάζει με τη γαλήνη του. Υγρότοποι, λιμνοθάλασσες, λιβάδια και εποχικά έλη με πάπυρο, δάση, στηρίζουν μια εξαιρετική ορνιθοπανίδα και μια σχετικά περιορισμένη παρουσία των κλασικών ζώων του σαφάρι. Οι περισσότεροι επισκέπτες έρχονται αποκλειστικά για τις νυχτερίδες.
Η διάσωση του Kasanka
Κάποτε το Εθνικό Πάρκο Kasanka κινδύνευε να πάψει να υφίσταται, εξαιτίας της εκτεταμένης λαθροθηρίας. Το 1985, ο Βρετανός David Lloyd, που ζούσε επί πολλά χρόνια στη Ζάμπια, επισκέφθηκε το πάρκο και άκουσε πυροβολισμούς κυνηγών.
Σκέφτηκε ότι, αφού υπήρχε ακόμη λαθροθηρία, θα υπήρχαν και ζώα που άξιζε να σωθούν. Αποφάσισε λοιπόν να αποτρέψει την ολοκληρωτική καταστροφή του πάρκου. Μαζί με έναν ντόπιο αγρότη αναζήτησαν χρηματοδότηση και, επενδύοντας σημαντικό μέρος των δικών τους πόρων, εξασφάλισαν την επίσημη άδεια για την αποκατάσταση της προστατευόμενης περιοχής.
Κατασκεύασαν τουριστικές κατασκηνώσεις, δρόμους και γέφυρες, ενώ ίδρυσαν το Kasanka Trust, έναν οργανισμό που συγκέντρωνε πόρους για την υποστήριξη αυτού του κοινοτικού εγχειρήματος. Σταδιακά, το πάρκο άρχισε να προσελκύει τουρίστες και να αποκτά έσοδα που κάλυπταν μέρος των λειτουργικών του εξόδων.
Τρία χρόνια αργότερα, η Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων και Άγριας Ζωής της Ζάμπιας εντυπωσιάστηκε από τα αποτελέσματα και υπέγραψε συμφωνία με το Kasanka Trust, αναθέτοντάς του την πλήρη διαχείριση του πάρκου σε συνεργασία με το κράτος και την τοπική κοινότητα, με στόχο την ανάπτυξη του οικοτουρισμού.
Άγρια ζωή
Σήμερα, το Kasanka φιλοξενεί μερικά από τα σπανιότερα είδη πουλιών και ζώων της Ζάμπιας. Τα πανέμορφα δάση miombo, τα δάση των βάλτων, τα λιβάδια, οι πλημμυρικές πεδιάδες και τα παραποτάμια δάση προσφέρουν ιδανικές συνθήκες για χαλαρές πεζοπορίες στη φύση και σαφάρι.
Ο ποταμός Luwombwa προσφέρει εξαιρετικές ευκαιρίες για ψάρεμα τίγρη-ψαριού (tigerfish), τσιπούρας (bream) και γατόψαρου (barbel). Διατίθενται βάρκες προς ενοικίαση, όμως οι επισκέπτες πρέπει να φέρουν τον δικό τους εξοπλισμό ψαρέματος.
Οι πληθυσμοί αρκετών ειδών ανακάμπτουν μετά από δεκαετίες υπερεκμετάλλευσης. Ανάμεσά τους βρίσκονται ιπποπόταμοι, αντιλόπες sable,,
Οι αντιλόπες puku, που είχαν περιοριστεί σε λίγες εκατοντάδες άτομα, σήμερα ξεπερνούν τις 1.500.
Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει και στη σιτατούνγκα (η αντιλόπη των βάλτων). Το Kasanka θεωρείται ένα από τα καλύτερα μέρη στην Αφρική για να παρατηρήσει κανείς αυτή τη ντροπαλή αντιλόπη, τη μοναδική πραγματικά αμφίβια αντιλόπη της ηπείρου. Υπολογίζεται ότι στο πάρκο ζουν 500 έως 1.000 άτομα. Στο πάρκο μπορεί να δει κανείς και τον σπάνιο μπλε πίθηκο, ενώ και οι ελέφαντες εμφανίζονται επίσης κατά διαστήματα και ο πληθυσμός τους αυξάνεται σταδιακά.
Όλα αυτά τα ζώα, μαζί με την πλούσια ορνιθοπανίδα του πάρκου, μπορούν να τα παρατηρήσει κανείς σε οργανωμένες πεζοπορίες μέσα από τις χορτολιβαδικές εκτάσεις, τα δάση mushitu, τις μεγάλες εκτάσεις δασών miombo, τα παραποτάμια δάση και τους παπυρότοπους.
Παράδεισος για τους παρατηρητές πουλιών
Η ορνιθοπανίδα είναι πραγματικά εντυπωσιακή: έχουν καταγραφεί περισσότερα από 450 είδη πουλιών, γεγονός που καθιστά την Kasanka έναν από τους κορυφαίους προορισμούς παρατήρησης πουλιών στη Ζάμπια. Εδώ μπορεί να δει κανείς ορισμένα ιδιαίτερα σπάνια πουλιά, όπως: η κουκουβάγια Pel's Fishing Owl, η νάνα χήνα (Pygmy Goose), ο Ross's Turaco (Ross's Loerie), ο ψαραετός (Osprey), ο γερανός Wattled Crane. Αν είστε ιδιαίτερα τυχεροί, ίσως καταφέρετε να δείτε και τον εξαιρετικά σπάνιο Shoebill (πελαργό με το χαρακτηριστικό τεράστιο ράμφος).
Πώς θα φτάσετε εκεί:
Το Εθνικό Πάρκο Kasanka βρίσκεται περίπου 500 χιλιόμετρα βόρεια της Λουσάκα. Η πρόσβαση γίνεται είτε οδικώς (8–10 ώρες οδήγησης) είτε με ιδιωτική πτήση τσάρτερ για όσους διαθέτουν περιορισμένο χρόνο.
Τι μπορείτε να κάνετε:
Το πάρκο οργανώνει ξεναγήσεις στα παρατηρητήρια των νυχτερίδων και των σιτατούνγκα, καθώς και πεζοπορίες και διαδρομές με κανό.
Πού να μείνετε:
Οι περισσότεροι επισκέπτες επιλέγουν το Wasa Lodge, ένα πλήρως οργανωμένο κατάλυμα δίπλα στη λίμνη που διαχειρίζεται το Kasanka Trust. Υπάρχουν επίσης οργανωμένοι χώροι κατασκήνωσης, όπως το Pontoon Camp, όπου οι επισκέπτες φροντίζουν μόνοι τους για τη διατροφή τους.
