Πελέ ή Μαραντόνα; Μέσι ή Ρονάλντο; Ποτέ δεν πίστεψα ότι εχουν νόημα αυτές οι συγκρίσεις, αν και μπορώ να καταλάβω μια διαχρονική τάση του κόσμου να θέλει να δημιουργεί αντίπαλα στρατόπεδα και να τάσσεται με τη μια πλευρα ή την άλλη, διεκδικώντας μια στην ουσία άνευ σημασίας νίκη ή επιβεβαίωση.
Banner Inside Article - 728x90
Για τον ίδιο λόγο, δεν θα έγραφα ποτέ ένα άρθρο για το μεγαλύτερο ή αρχαιότερο δέντρο στον κόσμο, μόνο για στατιστικούς λόγους, αν αυτό δεν αποτελούσε ένα πραγματικό τουριστικό... project. Άλλωστε και οι σχετικές ταξινομήσεις δεν ακολουθούν πάντα τα ίδια κριτήρια και κάνουν το τοπίο πιο θολό. Ούτε ένα δέντρο 9.000 χρόνων παύει να είναι σημαντικό επειδή κάποιο άλλο μπορεί να είναι ένα 10 ή και 16.000 χρόνων.
Κοιτάμε το δέντρο... χωρίς να χάνουμε το δάσος
Το δέντρο για το οποίο μιλάμε είναι το Pando και βρίσκεται στο Εθνικό Πάρκο Fishlake στη Utah των Ηνωμένων Πολιτειών. Και αν νομίζετε ότι κοιτάμε το δεντρο και χάνουμε το δάσος, αυτό ακριβώς είναι το σημείο που το κάνει αξιοθέατο.
Δεν πρόκειται για ένα δέντρο, αλλά για πάνω από 40.000 δέντρα στη... συσκευασία του ενός. Και όσο κι αν ακούγεται παράξενο, επιστημονικά είναι απόλυτα αποδεκτό, αφού πρόκειται για έναν κλωνικό οργανισμό, ένα κλωνικό δάσος από λεύκες.
Παρότι αποτελείται από χιλιάδες δέντρα, γενετικές αναλύσεις έδειξαν ότι πρόκειται στην πραγματικότητα για έναν και μόνο οργανισμό, ο οποίος δημιουργεί κλώνους του εαυτού του. Με άλλα λόγια, το Pando είναι ένα μοναδικό δέντρο που έχει δημιουργήσει πάνω από 47.000 γενετικά πανομοιότυπους βλαστούς.
40.000 δέντρα... στη συσκευασία του ενός
Θεωρείται ένα δέντρο επειδή όλα τα μέρη του είναι γενετικά ταυτόσημα και λειτουργούν ως ενιαίος οργανισμός: όλοι οι βλαστοί συλλέγουν ενέργεια, ενεργοποιούν αμυντικούς μηχανισμούς και αλλάζουν φύλλα ταυτόχρονα, σαν να ήταν ένα μόνο δέντρο. Πρόκειται για έναν αρσενικό κλωνικό οργανισμό, ο οποίος υπολογίζεται ότι διαθέτει περίπου 47.000 κορμούς οι οποίοι φαίνονται σαν ξεχωριστά δέντρα, αλλά στην πραγματικότητα είναι γενετικά πανομοιότυπα τμήματα ενός και μόνο δέντρου, συνδεδεμένα μέσω ενός κοινού ριζικού συστήματος που εκτείνεται σε 42,8 εκτάρια.
Ως πολυκορμικό δέντρο, το Pando θεωρείται το μεγαλύτερο δέντρο στον κόσμο ως προς το βάρος, την έκταση που καταλαμβάνει και το είδος του, ενώ γενικά θεωρείται και ο μεγαλύτερος ενιαίος ζωντανός οργανισμός στον κόσμο ως προς τη μάζα.
Με λίγα λόγια οι ρίζες του εξαπλώνονται στο έδαφος και δημιουργούν νέους βλαστούς οι οποίοι εξελίσσονται σε κορμούς, αλλά στην ουσία είναι παρακλκάδια του ίδιου δέντρου
Πώς αναπαράγεται
Το δέντρο αναπαράγεται μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται παραβλάστηση (suckering):
Ένας κορμός στέλνει πλάγιες ρίζες. Οι ρίζες παράγουν νέους κορμούς Οι νέοι κορμοί μοιάζουν ανεξάρτητα δέντρα. Όλοι όμως αποτελούν τμήματα του ίδιου γενετικού οργανισμού. Έτσι, αυτό που φαίνεται σαν δάσος είναι στην πραγματικότητα ένα μόνο τεράστιο δέντρο.
Και αν νομίζετε ότι έτσι «κλέβει» και δεν έχει ανταγωνισμό, σας πληροφορούμε Πολλά άλλα δέντρα στη Βόρεια Αμερική αναπαράγονται κλωνικά, όπως: οξιές, μηλιές, παράκτιες σεκόγιες, σκλήθρα, βελανιδιές, λεύκες
Ανάμεσα σε αυτά, όμως το Pando παραμένει το μεγαλύτερο και αρχαιότερο.
Το Pando με νούμερα
Το Pando είναι ο μεγαλύτερος ζωντανός οργανισμός στον κόσμο ως προς το βάρος:
πάνω από 13 εκατομμύρια λίβρες (περίπου 5,9 εκατομμύρια κιλά) Είναι επίσης ο μεγαλύτερος ζωντανός οργανισμός ως προς την έκταση γης, καλύπτοντας:106 acres(περίπου 429 στρέμματα)
Έτσι, ενώ οι γιγάντιες σεκόγιες είναι τα ψηλότερα δέντρα στη Γη, το Pando κατέχει τον τίτλο του μεγαλύτερου δέντρου.
Ορισμένες έρευνες εκτιμούν την ηλικία του μεταξύ: 60.000–80.000 ετών. Σε νεότερες έρευνες όμως αυτό θεωρείται υπεβολικό αφού η περιοχή πριν από 9.000 έως 14.000 χρόνια πριν καλυπρότναν με παγετώνες, οπότε οι νέες εκτιμήσεις το τοποθετούν σε αυτό το χρονικό εύρος.
Το δέντρο είναι επισκέψιμο, αφού μπορείς να επισκεφτείς το εθνικό πάρκο Fishlake, ακόμα και να κατασκηνωσεις σε αυτό, αφού φυσικά τηρήσεις τους κανόνες και τους περιορισμούς που ορίζει η Δασική Υπηρεσία των ΗΠΑ
Διαχείριση και προστασία
Από το 1987, το Εθνικό Δάσος Fishlake ξεκίνησε παρεμβάσεις για την απομάκρυνση άρρωστων κορμών και την ενίσχυση νέας ανάπτυξης μέσω της τεχνικής coppicing (κοπή για αναγέννηση).
Το 1993 ξεκίνησε το πρόγραμμα Aspen Regeneration Project, με εγκατάσταση περιφράξεων για την προστασία από ελάφια ανθρώπινες δραστηριότητες παλαιότερη βόσκηση βοοειδών
Σήμερα περίπου 80% της έκτασης του Pando προστατεύεται.
Το μέλλον του Pando θεωρείται αβέβαιο λόγω, ξηρασίας, υπερβόσκησης από ελάφια και wapiti καταστολής φυσικών πυρκαγιών. Ωστόσο:έχει επιβιώσει ιστορικά από σοβαρές ξηρασίες οι λεύκες έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και φυσική αντοχή στη φωτιά η προστασία μέσω περίφραξης έχει δείξει θετικά αποτελέσματα. Μεταξύ 2015–2022, εκπονήθηκε εκτενές σχέδιο επέκτασης των προστατευτικών μέτρων. Το σχέδιο εγκρίθηκε το 2022. Το 2025 ολοκληρώθηκαν νέα έργα προστασίας που καλύπτουν τη μεγάλη πλειονότητα του οργανισμού.
Ιστορία
Το Pando εντοπίστηκε και αναγνωρίστηκε το 1976 από τους Jerry Kemperman και Burton V. Barnes. Ο Barnes, μελετώντας λεύκες στη δυτική Αμερική στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές του 1970, χρησιμοποίησε αεροφωτογραφίες και μορφολογικές τεχνικές για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το δάσος λεύκης που κάλυπτε περίπου 106 acres ήταν στην πραγματικότητα ένας και μοναδικός κλώνος.
Το 1992, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κολοράντο επανεξέτασαν το εύρημα και επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για έναν ενιαίο αρσενικό κλώνο.
Ο Michael Grant έδωσε το όνομα Pando, από το λατινικό «εξαπλώνομαι».
Το 2008, γενετικές αναλύσεις επιβεβαίωσαν πλήρως ότι πρόκειται πράγματι για έναν ενιαίο οργανισμό.
Σημαντικό ρόλο στην προβολή, την επιστημονική τεκμηρίωση και την προστασία του Pando παίζει η Οργάνωση Friends of Pando συνεργάζεται για τον σκοπό αυτόμε το Εθνικό Δάσος Fishlake, μαζί με το Τμήμα Άγριας Ζωής της Γιούτα.
Το Εθνικό Πάρκο Fishlake
Το Εθνικό Πάρκο Fishlake βρίσκεται στο νότιο-κεντρικό τμήμα της πολιτείας της Γιούτα, στις Η.Π.Α. Πήρε το όνομά του από τη λίμνη Fish Lake, τη μεγαλύτερη ορεινή λίμνη γλυκού νερού στην πολιτεία. Ιδρύθηκε το 1908 από τη συγχώνευση των εθνικών δασών Fish Lake και Glenwood και καλύπτει έκταση 1,8 εκατομμυρίου στρεμμάτων χωρισμένη σε τέσσερις διοικητικές περιφέρειες.
Η πανίδα του δάσους περιλαμβάνει, μυγαλές, ελάφια, μαύρες αρκούδες, κογιότ, διάφορα είδη νυχτερίδων, άλκες-μούζ (moose), ρακούν, δύο είδη βρωμοκούναβων, ασβούς, γαλοπούλες-γύπες, δύο είδη αετών, πίκα, λαγούς με χιονοπέδιλα, διάφορα είδη δρυοκολαπτών, πευκοκούναβα, ακανθόχοιρους, τέσσερα είδη κολιμπρί, κάστορες, κιρκινέζια, αντιλόπες pronghorn, διάφορα είδη κουκουβαγιών, αγριόγατες (bobcats), μινκ, τρία είδη αλεπούδων, πούμα, ορεινά λιοντάρια, μεγαλόκερα πρόβατα, άγριες γαλοπούλες και ορεινές κατσίκες.
Η λίμνη Fish Lake, από την οποία πήρε το όνομά του το δάσος, αποτελεί έναν από τους κορυφαίους προορισμούς αναψυχής στη Γιούτα, προσφέροντας εξαιρετικές ευκαιρίες για διαγωνισμούς ψαρέματος και παρατήρηση πουλιών.
Το κυνήγι ελαφιών, wapiti (είδος άγριου ελαφιού) και άγριας γαλοπούλας στις αλπικές περιοχές είναι επίσης ιδιαίτερα δημοφιλές, όπως και η πεζοπορία και το κάμπινγκ στα 29 οργανωμένα κάμπινγκ.
Τα βουνά του Fishlake αποτελούν σημαντική πηγή νερού για πολλές από τις γειτονικές κοινότητες και τις αγροτικές κοιλάδες της περιοχής. Ως «παραγωγικό δάσος», το Fishlake υπόκειται σε διαχείριση τόσο για βόσκηση κτηνοτροφικών ζώων όσο και για εκμετάλλευση ξυλείας.
